شهاب الدين محمد خرندزي زيدري نسوي

مقدمهء مصحح 15

نفثة المصدور ( فارسى )

كمابيش صادقست ، كثرت ايضاح را در ذيل بپاره‌اى از اين خصوصيّات اشارت مىرود . وصف - وصف در « نفثة المصدور » در غايت تكلّف و حدّ اعلاى تصنّع است ، وجههء همّت نويسنده بر آن مقصور است كه از همهء توصيفات معمول در شعر استفاده كند و براى نيل بدين غرض مىكوشد تا از صنايع لفظى و معنوى كلام هرچه بيشتر مدد گيرد و با استفاده از قياسات شعرى و مراعات سجع و موازنه و ترصيع و حلّ مضامين اشعار و امثال عربى و فارسى در نثر ، و إبداع انواع كنايات و استعارات و مجازات ، بكلام خويش رنگ شعر دهد . رك : 41 / 13 - 15 و 42 / 1 - 6 ، 47 / 5 - 15 ، 73 / 7 - 10 ، 74 / 1 - 4 ، 90 / 6 - 11 و 91 / 1 و 2 ، 92 / 10 - 13 ، 93 / 1 - 6 ، 99 / 6 - 13 . هجو - مؤلّف در هجو دستى قوى داشته است و آنجا كه در مقام قدح و ذمّ كسى بوده از سركشى قلم مصون نمانده و با آوردن ايهامات قبيح و كنايات و تعبيرات گزنده و مستهجن و دشنام‌هاى سخت زشت جانب اخلاق و ادب را فروگذاشته . رك : 62 / 5 - 14 و 63 / 1 - 5 ، 75 / 13 ، 76 / 1 - 12 ، 77 / 1 - 10 ، 78 / 1 - 12 ، 79 / 1 - 11 ، 80 / 1 - 13 ، 81 / 1 - 4 ، 85 / 2 - 7 ، 86 / 2 - 6 . استفاده از تعبيرات خاصّ زبان عربى - رك : 8 / 11 و 12 ، 54 / 8 ، 94 / 7 ، 100 / 1 و 2 ، 116 / 5 و 6 ، و حواشى ناظر بدين صفحات و سطور ، به ترتيب : 137 ، 231 ، 312 ، 320 و 321 ، 488 و 489 . استفاده از مضامين اشعار فارسى - رك : 100 / 8 و 9 ، 122 / 11 و 12 ، و حواشى ناظر بدان ، به ترتيب : 321 ، 349 . استفاده از امثال فارسى - مانند : « كار امروز بفردا ميفگن » 7 / 1 ، « مرگ بانبوه جشن است » 34 / 12 ، « در شهر كوران دست بديده بازنهادم » 40 / 10 ، « شمشير بخونى كه نيشتر پالود چه بايد آلود ؟ ! » 89 / 6 ، « كوه بكوه نرسد و آدمى بآدمى برسد » 123 / 11 و 12 ، « هرچه از چشم دور از دل دور » 125 / 5 و 6 .